Soru:
Boş yumurta çıktı. Sonradan normal yumurta olur mu, bu durumdan sonra hamile kalan var mı?

Cevap:
Boş yumurta durumu tek bir işlemle kesin tanı konulacak bir durum değildir. Yumurtanın boş çıkması her zaman hastanın yumurtalarının gerçekten boş olduğu anlamına gelmez. Yumurta toplama tekniği, çatlatma iğnesinin zamanı, ilacın saklanma koşulları, ilacın bozulması, yumurtanın işlem öncesi çatlaması veya toplama sırasında teknik sorunlar bu sonuca neden olabilir. Gerçek boş yumurta sendromu çok nadir görülür. Bu nedenle yaş, folikül sayısı, kullanılan ilaçlar, çatlatma iğnesi ve toplama işleminin ayrıntıları birlikte değerlendirilmelidir. Daha önce “yumurtalarım boş çıkıyor” denilen birçok hastada sonradan yumurta elde edilebilir ve gebelik sağlanabilir.

Soru:
40 yaşındayım, AMH 0.3. İki embriyo donduruldu. Biyopsi alınıp tekrar dondurulacak. Tekrar çözülünce kalite etkilenir mi?

Cevap:
En güvenli yöntem, embriyo dondurulmadan önce biyopsi alınması ve ardından dondurulmasıdır. Ancak bazı durumlarda embriyolar önce dondurulmuş olabilir. Daha sonra embriyolar çözülüp biyopsi alınabilir, tekrar dondurulabilir ve sağlıklı sonuç gelirse yeniden çözülerek transfer edilebilir. Bu süreç embriyo için bir stres kaynağıdır ve gebelik şansında bir miktar azalma olabilir. Ancak kaliteli ve dayanıklı embriyolar bu işlemleri tolere edebilir. Bu nedenle sonucu en çok belirleyen faktör embriyonun kalitesi, laboratuvarın deneyimi, embriyoloğun uzmanlığı ve kullanılan malzemenin kalitesidir.

Soru:
41 yaşındayım. Tüp bebek tedavisi gördüm, bir tane yumurta var. Yine şansım olur mu?

Cevap:
41 yaşında elde edilen yumurtaların yaklaşık dörtte biri kromozomal olarak sağlıklı olabilir. Bu nedenle az sayıda yumurta olsa bile gebelik şansı vardır. Ancak bu yaş grubunda yumurtaların önemli bir kısmında kromozomal anormallik olabilir ve bu durum tutunmama, düşük veya kromozom problemli gebeliklere yol açabilir. Eğer ilk tüp bebek denemesi ise ve daha önce düşük ya da kromozomal sorun öyküsü yoksa, tek embriyoya ilk aşamada PGT-A yapılması yerine embriyo havuzu oluşturmak daha uygun olabilir. Ancak 40 yaş üzeri olup yumurtalık rezervi iyi olan ve çok sayıda yumurta beklenen hastalarda PGT-A daha güçlü şekilde önerilir.

Soru:
Tek tüpüm var. Rahim filmi çekildi, tüp açık ama şiş. Bu şekilde tüp bebek yapılır mı?

Cevap:
Tüpün ne kadar genişlediği çok önemlidir. Hafif derecede sıvı birikimi varsa ve bu ilk deneme olacaksa, antibiyotik tedavisi sonrası transfer yapılabilir. Bazı hastalar bu şekilde gebe kalabilir ve doğum yapabilir. Ancak hidrosalpenks gebelik şansını azaltabilir, düşük riskini artırabilir ve erken doğum ihtimalini yükseltebilir. Eğer tüpte belirgin bir genişleme varsa, transfer öncesinde cerrahi değerlendirme gerekebilir. Karar rahim filmi, ultrason bulguları, daha önceki tedavi öyküsü ve embriyo sayısına göre verilmelidir.

Soru:
E2 değerim 6000 oluyor, 7 olgun yumurta çıkıyor. Foliküllerde eşitsizlik sorunu var. İkinci gün E2 80’di. Nasıl bir protokol gerekir? Çatlatma iğnesi nasıl verilmeli?

Cevap:
Foliküllerin birbiriyle uyumlu büyümesi tedavi başarısı açısından çok önemlidir. Bazı hastalarda adet başlangıcında foliküller eşit başlamaz; bazıları daha büyük, bazıları daha küçük olabilir. Bu durum tedavide eşitsiz gelişime neden olabilir. Bir diğer neden de ilaç dozunun kişiye uygun olmamasıdır. Fazla dozda hormon verildiğinde bazı foliküller çok hızlı büyürken bazıları geride kalabilir. Bu durumda doktor büyük foliküllere mi yoksa küçük foliküllere mi göre karar vereceği konusunda zorlanabilir. Sonuçta E2 yüksek olmasına rağmen az sayıda olgun yumurta elde edilebilir. Tedavide amaç başlangıcı mümkün olduğunca eşitlemek, uygun ilaç dozu seçmek ve protokolü hastaya özel planlamaktır.

Soru:
28 yaşındayım. İki defa tüp bebek yaptım. Birinde 9, diğerinde 13 yumurta toplandı. İkinci denemede bir embriyo oluştu, transfer günü ilerlemesi durdu. Neden olabilir?

Cevap:
28 yaş için bu sonuç beklenen performansla uyumlu değildir. Yumurta sayısı fena görünmemektedir, ancak embriyo gelişiminin bu kadar zayıf olması ayrıntılı değerlendirme gerektirir. Bu durumda laboratuvar faktörleri de göz ardı edilmemelidir. Eşin sperm durumu, döllenme oranları, embriyo gelişim basamakları ve tedavi kayıtları birlikte incelenmelidir.

Soru:
41 yaşındayım. 4BA donmuş embriyo transferi yapıldı. Daha önce iki embriyo transferi oldum, negatif oldu. Aynı gruptan kalan son embriyomun tutma şansı var mı?

Cevap:
Evet, tutma şansı vardır. 41 yaşında üç blastokist oluşmuş olması önemli bir durumdur. İlk tedavide embriyolara kromozom testi yapılmamış olması doğru bir karar olabilir. Ancak bu transferde de olumsuz sonuç alınırsa, sonraki tedavide diğer faktörler değerlendirildikten sonra embriyolara PGT-A yapılması önerilebilir.

Soru:
Embriyodaki kromozom bozukluklarının transfer öncesi fark edilmesi için genetik test mi yapılmalı?

Cevap:
Günümüzde embriyodaki kromozom bozukluklarını transfer öncesinde değerlendirmek için en güçlü yöntem PGT-A’dır. Embriyoya biyopsi yapılmadan kromozom yapısını anlamaya yönelik farklı çalışmalar vardır. Embriyonun geliştiği kültür sıvısının analizi, blastosel sıvısı incelemeleri, embriyonun bölünme zamanlaması, morfolojik görünümü, embriyoskop kayıtları ve yapay zekâ destekli değerlendirmeler bu alandaki yöntemler arasındadır. Ancak bugün için klasik hücre biyopsisiyle yapılan PGT-A’nın yerini alabilecek kadar güçlü ve güvenilir bir yöntem bulunmamaktadır.

Soru:
Dördüncü gün kompakt ve parlak morula nasıl değerlendirilir?

Cevap:
Dördüncü gün kompakt ve parlak morula, günle uyumlu ve olumlu bir embriyo gelişim bulgusudur. Eğer dördüncü gün transfer edildiyse gebelik şansı olan embriyolardır. Beşinci güne kadar takip edilirse blastokist geliştirme olasılığı yüksek embriyolar olarak değerlendirilir.

Soru:
NAD uygulamasının kaliteli yumurta ve azalan AMH üzerinde etkisi olur mu?

Cevap:
NAD uygulamaları son dönemde yaygınlaşmıştır; ancak tüp bebek sonuçlarına belirgin ve güçlü şekilde etki ettiğini gösteren net bir deneyim bulunmamaktadır. Genel sağlık durumu, doğru beslenme, düzenli uyku, yürüyüş, sağlıklı kilo, sigara kullanılmaması, kötü alışkanlıklardan uzak durulması ve stres seviyesinin dengede olması yumurta kalitesi açısından daha temel faktörlerdir. Bu koşullar sağlandıktan sonra verilen vitamin destekleri genellikle yeterlidir. Yumurta kalitesinin önemli kısmı yaş ve mevcut biyolojik potansiyel ile ilişkilidir.

Soru:
Eşimde morfoloji ve hareket sorunu var. Birikim denemem var. Ne yapılmalı?

Cevap:
Bu durumda kaç yumurta alındığı, kaçının döllendiği, embriyo gelişiminin nasıl olduğu, kaçıncı gün kaç embriyo oluştuğu gibi bilgiler birlikte değerlendirilmelidir. Spermde bazı küçük sorunlar olsa bile embriyo gelişimi iyi olabilir. Bu nedenle ciddi bir sorun yoksa erkeğe yönelik agresif cerrahi veya ileri işlemlere hemen yönelmek doğru değildir. Ancak döllenmede ve embriyo gelişiminde ciddi sorun varsa erkek faktörü ayrıntılı değerlendirilmelidir.

Soru:
45 gün önce histeroskopi oldum, küçük polipler alındı. İkinci adetimi gördüm ama adet miktarında azalma oldu. Neden olur?

Cevap:
Rahim içinde polip veya miyom varlığında kanama miktarı artabilir. Poliplerin alınmasından sonra adet kanamasında azalma görülebilir. Histeroskopi sonrası verilen antibiyotikler de rahim içinde var olan küçük enfeksiyonları tedavi ederse kanama miktarı azalabilir. Genel olarak bu durum kaygı verici olarak değerlendirilmemiştir.

Soru:
Bulunduğum şehirde devlet hastanesinde tüp bebek önerildi. Fazla doz ilaç kullandım. Normalde sağda 7, solda 3 folikül söylendi. Sadece 2 yumurta alındı ve sonuç olumsuz oldu. Neden bu kadar az yumurta toplandı?

Cevap:
Ultrasonda görülen folikül sayısına rağmen az yumurta elde edilmesinin birkaç nedeni olabilir. Yumurta toplama öncesinde erken çatlama yaşanmış olabilir. Yumurtalar fazla büyütülmüşse veya toplama zamanı gecikmişse, folikül içinde yumurta hücresi bozulmuş ya da ölmüş olabilir. Bu durumda folikül sıvısı alınsa bile embriyolog yumurta göremeyebilir. Üçüncü neden yumurta toplama tekniği olabilir. Bu nedenle laboratuvar ve embriyoloji kayıtları ayrıntılı değerlendirilmelidir.