Tüp Bebekte Neden İlaçların Rağmen Yumurta Büyümez?

Tüp Bebekte Neden İlaçların Rağmen Yumurta Büyümez?Prof.Dr.Nadiye Köroğlu

Tüp bebek tedavilerinde en sık merak edilen konulardan biri, bazı kadınlarda ilaçlara rağmen yumurta gelişiminin olmamasıdır. Aynı ilaç dozuna verilen yanıtın kişiden kişiye farklı olması ya da bir denemede cevap alınırken diğerinde alınamaması hem hastalar hem hekimler açısından dikkat çeken bir durumdur.

Aslında bu durumun temel nedeni, yumurta rezervinin ciddi şekilde azalmış olmasıdır. Erken menopoz tanısı konmuş veya rezervi ileri derecede azalmış kadınlarda, yumurtalıkların beyin tarafından salgılanan FSH hormonuna yanıt vermemesi sık görülür. Vücut bu yanıtı alamayınca FSH seviyesini yükseltir, ancak yumurtalar yine büyümez. Bu nedenle tedavi sırasında bazen hiç yanıt alınamayabilir.

Bir diğer neden de nadir görülen FSH reseptör mutasyonlarıdır. Bu durumda yumurtalık hücrelerindeki reseptörler, hormonun etkisini algılayamaz. Böyle hastalarda standart dozlar etkisiz kalır, daha yüksek doz ilaç gerekebilir. Ancak bu grup oldukça küçüktür.

FSH ve AMH Arasındaki Fark

Hastalar sıkça FSH test sonuçlarının değişkenliğini merak eder. FSH düzeyi hem aylar arasında hem de aynı adet döngüsü içinde dalgalanma gösterebilir. AMH ise daha stabil bir göstergedir ve yumurtalık rezervini uzun vadeli olarak yansıtır. Bu nedenle FSH’nın yüksek çıkması tek başına yanıltıcı olabilir; eş zamanlı östrojen değerleri de dikkate alınmalıdır.

Örneğin, yüksek östrojen varlığında FSH düşük ölçülebilir. Bu durum aslında hormon üreten bir yumurta kisti varlığını gösterir. Kist geçtikten sonra FSH yeniden yükselebilir. Dolayısıyla FSH, her zaman yumurtalık kapasitesini tek başına yansıtmaz.

Beklenenden Zayıf Yanıt ve Yumurta Kalitesi

Bazı hastalarda iyi rezerv görülmesine rağmen beklenenden az yumurta gelişir. Literatürde “zayıf yanıtlı hasta” olarak tanımlanan bu grupta, çoğu zaman bir döngüde alınan yanıt düşükken diğer döngüde daha yüksek olabilir. Bu değişkenlik hem rezervin sınırlı olmasından hem de o aya özgü faktörlerden kaynaklanır.

Özellikle vurgulanması gereken nokta, zayıf yanıtın yumurta kalitesi ile doğrudan ilişkili olmamasıdır. Yani yumurta sayısı az olabilir, fakat elde edilen yumurtalar iyi kalite embriyo oluşturabilir. Ancak sayı azaldığında, doğal olarak elde edilen embriyo da azalır ve transfer şansı sınırlı olur.

Doğal Döngü Seçeneği

Yumurtası çok azalmış, hatta yalnızca bir yumurtası olan hastalarda yüksek doz ilaç kullanmak çoğu zaman faydalı değildir. Böyle durumlarda hastayı doğal döngüyle takip etmek daha uygun olabilir. Zaten tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaçların amacı, birden fazla yumurta elde etmektir. Eğer bu mümkün değilse, mevcut yumurtanın doğal şekilde büyümesini beklemek maliyet ve yan etki açısından daha doğru bir yaklaşımdır.

Buna karşın rezervi normal olan hastalarda amaç, mümkün olduğunca fazla yumurta toplayarak embriyo şansını artırmaktır. “Doğal tüp bebek” yöntemi bu grupta uygun değildir. Çünkü zaten doğada her ay tek yumurta üretilmektedir; tedavinin amacı laboratuvar ortamında şansı çoğaltmaktır.

PRP’nin Yumurta Gelişimine Etkisi

PRP (Platelet Rich Plasma) uygulamasının tüp bebek tedavilerindeki etkisi çok net değildir. Şu ana kadar gebelik oranlarını artırdığına dair güçlü bilimsel veriler bulunmamaktadır. PRP’nin mantığı; kandan alınan trombositten zengin kısmın yumurtalıklara enjekte edilmesiyle uyuyan yumurtaların uyarılmasıdır. Ciltte ya da eklem tedavilerinde olduğu gibi, verilen küçük bir hasarın hücre yenilenmesini teşvik edeceği varsayılmaktadır.

PRP sonrası yumurta gelişimi süreci uzun sürdüğü için en az 2 ay beklenmesi önerilir. Ancak etkisinin ne kadar sürdüğü konusunda kesin bir bilgi yoktur. Bu nedenle rezervi çok düşük hastalarda, hekimle sürekli iletişim halinde kalarak her ay ultrason takibi yapılmalı ve yumurta görüldüğü ay tedaviye başlanmalıdır.

Burada vurgulanması gereken en önemli nokta, PRP’nin tüp bebek tedavisinin yerini alamayacağıdır. Sadece yanıt alınamayan, yumurtası çok azalmış hastalarda denenebilecek destekleyici bir yöntemdir. Normal rezervi olan ya da ilk kez tüp bebek yaptıran hastalarda PRP rutin olarak önerilmemektedir.

Sezaryen Sonrası Tüp Bebek

İleri yaş gebeliklerinde, özellikle 45 yaş üstü kadınlarda zaman kaybı kritik öneme sahiptir. Bir hastanın sezaryen doğumdan sonra 6 ay beklemesi yerine, 2-3 ay sonra embriyo oluşturulup dondurulması mümkündür. Transfer daha sonraki aylarda yapılabilir. Çünkü bekleme süresi menopoz riskini artırabilir.

Dolayısıyla 48 yaşındaki bir kadına “6 ay bekleyin” demek yerine, kısa süre içinde embriyo dondurulması tavsiye edilmektedir. Ancak bu süreçte bebeğin kaybı nedenine (tansiyon, plasenta sorunları gibi) mutlaka bakılmalı ve sonraki gebelik için gerekli önlemler alınmalıdır.

Histeroskopi Sonrası Etki

Histeroskopi, rahim içini değerlendirmek ve bazı küçük müdahaleler yapmak amacıyla uygulanan bir işlemdir. Transfer öncesinde “çizik atma” dediğimiz uygulamanın olumlu etkisi 1-2 ay devam eder. Dolayısıyla yakın dönemde yapılmış bir histeroskopinin etkisi. kaybolmamaktadır.

Soru & Cevap

Soru: “Yumurtam büyümediği için tedavi yarıda kesildi. Başka merkezde denemem faydalı olur mu?”
Cevap: Bu, merkeze bağlı değil. Aynı hastada farklı aylarda farklı yanıtlar alınabiliyor. Genç hastalarda mutlaka devam edilmeli. Adetin 2.-3. gününde FSH ve östrojen değerlerine bakılmalı, uygun ayda tekrar denenmeli.

Soru: “48 yaşındayım, tüp bebekle hamile kaldım ama bebeğimi kaybettim. Sezaryen sonrası ne kadar beklemeliyim?”
Cevap: 6 ay beklememeli. 2-3 ay sonra tedavi yapılıp embriyo dondurulabilir. 48 yaşındaki bir kadında zaman çok önemlidir. Ama bebeğin kaybının nedeni mutlaka araştırılmalıdır (tansiyon, plasenta problemleri vb.).

Soru: “2,5 ay önce histeroskopi oldum. Etkisi kaybolmuş mudur?”
Cevap: Hayır, kaybolmamıştır. Zaten transfer öncesi çizik atma işlemi genellikle 1-2 ay için planlanır.

Soru: “PRP’nin yumurta gelişimine etkisi nedir, kaç ay sürer?”
Cevap: PRP’nin gebelik oranlarını artırdığına dair net bir veri yok. Ama uyuyan yumurtaları uyandırabileceği düşünülüyor. Etkisi için en az 2 ay beklenmesi önerilir. Ancak kesin süresi bilinmiyor. PRP, tüp bebek tedavisinin yerine geçmez; sadece çok düşük rezervli, yanıt alınamayan hastalarda destek amaçlı kullanılabilir.

Soru: “Yumurtam büyümediği için tedavi yarıda kesildi. Başka merkezde denemek faydalı olur mu?”
Cevap: Bu durum genellikle merkeze bağlı değil, hastanın yumurtalık rezerviyle ilgilidir. Özellikle genç hastalarda denemeye devam etmek gerekir. Aylarca yumurta görülmeyen hastalarda bile bazen bir yumurta yakalanabilir ve gebelik olabilir. Adetin 2. veya 3. günü FSH ve östrojen ölçülmeli, uygun değerlerdeyse tedaviye başlanmalıdır.

Soru: “Az yumurta çıkınca kalitesinde de sorun olur mu?”
Cevap: Hayır, az yumurta çıkması doğrudan kaliteyi etkilemez. Ancak az sayıda yumurta toplanırsa, elde edilen embriyo sayısı da azalır. Bu nedenle döngünün tekrarlanması gerekebilir.

Soru: “Bu durumda erken menopozdan mı bahsediyoruz?”
Cevap: Eğer yumurtalık rezervi çok azalmışsa, perimenopoz yani menopoz öncesi dönemden bahsedebiliriz. Ama kesin menopoz tanısı, bir yıl boyunca adet görülmediğinde konulur.

Soru: “Doğal döngü tüp bebek tedavisi benim için uygun olabilir mi?”
Cevap: Eğer yalnızca bir yumurta mevcutsa, evet doğal döngüyle takip etmek uygun olabilir. Ancak çok sayıda yumurtası olan hastalarda amaç fazla embriyo elde etmektir, bu nedenle ilaç tedavisi tercih edilir.

Soru: Hocam eşim XY kromozomlu ve TESE ameliyatı oldu ama sperm bulunamadı. Yumurta küçük, klormen versem zararı olur mu? Klomifen.
Doktor: Klomifen mi demek istiyor? Ama klomifen verse de onun etkisi olmaz. Doktor önerisiyle olması gerekir ama yumurtları küçülmüş muhtemelen FSI zaten çok yüksektir. Klomifenin de etki mekanizması zaten FSH reseptörleri üzerinden. Yani bizim kullandığımız her ilacın aslında bir mekanizması var. Yani öylesine verilmiyor. O yüzden her hasta farklı. Şimdi bu hasta eee mutlaka bir kere üroloğuyla görsün. Hani bir kere yapıldıysa tese bazen farklı tedaviler de önerebiliyor ürologlar. Bazen endokrinolaklarla birlikte de eee hastayı değerlendiriyorlar. Şimdi sadece hani tese yapılmış ya mutlaka hormon profiline de bakılmıştır bu hastanın. Hormon profiline göre de belki bazen farklı tedaviler de önerilebilir. Mutlaka ürologla gerekirse endokrinologla görüşsün belki 6 aylık böyle bir tedaviden sonra tekrar tese denenebilir. Tabii ki bulunma ihtimali ilk tese negatif olduğu için daha düşük. Eee ama böyle ezbere hani şu ilacı verelim, bu ilacı verelim maalesef olmuyor. Mutlaka ürolojii görecek, hastayı değerlendirecek. Eee hormonlarını mutlaka görmek lazım. Eğer görülmediyse. E ondan sonra bir planlama yapılabilir.

Soru: 3 sene önce çekindiğim HSG’yi tekrar çektirmek gerekiyor mu? İki tüp bebek başarısız oldu.
Doktor: Eee, yani şöyle şüpheli bir şey görünüyorsa evet çekilebilir ama şüpheli bir durum yoksa eee, şartta değil. E, tüpövük başarısızlığının altında yatan tabii ki bir sürü sebep var ama şu anda ultrasonlar özellikle rahimle ilgili patolojileri göstermede oldukça iyi zaten. Hani tüplerle ilgili bir sıkıntı varsa yani özellikle hidrosen varsa onu da ultrasonla görüyoruz. Yani 3 yıl önce çekildiğiniz tamamen normalse rahim filminiz bu arada bir ameliyatınız ya da hani bir ciddi bir enfeksiyon öyküsü vesaire yoksa çok da şart değil eee tekrar rahim filmi çektirmek. Ama sonuçta bu tedavinizi yapan hekim bunu tekrar çektirmenizi istediyse de yani sizin bunu hekiminizle görüşmeniz gerekir. Hani ben çektirmenize gerek yok desem de bu doğru olmayabilir. O yüzden hekimle bunu eee tartışmak daha uygun olur. Mesela şöyle oluyor. 3 yıl önce çektiriyor ama araya bir miyom ameliyatı giriyor ya da bir endometrioz cerrahisi geçiriyor hasta. E ya da bilemiyorsunuz bir apse durumu oluyor vesaire. Orada belki hani tekrar eee çekilme gerekliliği duyulmuştur ama yani hani tüpler açık bir sıkıntı yok diye yazmış. Muhtemelen yine bir sıkıntı çıkmaz tabii ki çektirseniz de. Anladım. Genelde embriyo ile ilgili problemler olabiliyor. Eee özellikle iki denemeniz olmuş. Başarısız olmuş diye söylüyorum. E ama iki denemede yaşınız gençse hani sonuçta iki embriyo verildi. Öyle düşünmek lazım. Dolayısıyla bir deneme daha yapıp belki ondan sonrasını tekrar hekiminizle değerlendirebilirsiniz.

Soru: Bir adet döneminde rezervi çok az olan kişilerde iki defa yumurta toplamayı tavsiye eder misiniz?
Doktor: Şöyle eğer mesela yumurta sayısı az, siz bir tedavi yaptınız o tedavide bir yumurtanız gelişti ama baktınız ki hani yumurtayı toplayacaksınız arkadan gelen de küçük bir yumurtanız var. O zaman o yumurtayı toplayıp bir sonraki yani bir sonraki değil de hemen yumurta toplamadan 34 gün sonra, 5 gün sonra tekrar tedavi başlayıp ikinci defa toplayabilirsiniz. Tabii ki buna doğal stimülasyon diyoruz. yapılabilir ama mesela siz bir yumurta görüyorsunuz. Hiç arkadan gelen yumurtası yok. Orada zaten bu tedaviyi yapamazsınız. O arkadan gelen yumurtaları olan hastalar olabiliyor. Ya da mesela bir yumurta görüyorsunuz onu topluyorsunuz. Arkadan iki tane yumurta geliyor. Ama bunların boyutunun küçük olması lazım ki ikinci stimülasyonu yapacaksınız. Çünkü ikinci bir tedavi yapmış olacaksınız. Aynı eee döngüde yapılabilir. Arkadan gelen yumurtalar var ise.

Soru: TSH 11 ama ilaçlarla yumurta büyümüyor; tek yumurta büyüyor, diğerleri cevap alamıyor. Neden?
Doktor: Yani tek yumurta büyüyormuş. Ama her cezanesinde mi öyle olmuş? Bazen Aydana’ya da değişkenlik gösterebiliyor. Esası yüksek değil çünkü bu hastanın. Östrojeni de düşükse e normalde yani yumurta rezervi de iyiyse aslında iyi yanıt vermesi lazım. Ama biraz önce de söyledim ya bazen mesela bir ay öyle verebiliyor hasta yanıt. Az yumurta alıyorsunuz. Yani 2 ay sonra işte gebelik oluşmuyor veya embriyo gelişmiyor. 2 ay sonra yapıyorsunuz. Yanıtı farklı olabiliyor. Belki protokol değişikliğine de gidebilir. Bazen şu da olabiliyor. Yani yumurta rezervi azalıyor ve eee bir yumurta çok fazla önden gidiyor. Aslında diğer yumurtalar küçük kalıyor. Bunlarda mesela daha uzun protokol yaparsanız daha dengeli bir büyüme de sağlayabiliyorsunuz. Tabii ki biz hani protokollerin tam amh değerini bilmiyoruz ama normalde hani eğer eee yani 35 yumurtası varsa her seferinde bir tanesinin büyümesini tabii ki beklemeyiz. Şimdi hiç büyümese deriz ki o zaman acaba reseptör düzeyinde vesairede mi bir mutasyon var ama büyüyor sonuçta hiç yumurta büyümüyor değil. Dolayısıyla o ilaçlara yanıt veriyor demek bu bizim için. Bazen ilaçları da değiştirebiliyoruz. defa değiştirebiliriz, elaş ekleyebiliyoruz. Yapılabilir ama çok küçük olması lazım arkadan gelen yumurtaların. Hani bir tane yumurtası mesela diyelim ki 13 14 milimken öbürleri 10 milimse yapamazsınız onları da. Çünkü alırsınız zaten siz çatlatma zamanına kadar onlar da büyük. Yani daha adet döngüsündeki kadar küçük olursa yumurtalarınız işte 4 5 6 milim olursa o zaman yapabilirsiniz.

Soru: 5. gün taze transfer oldum: 6AA; dondurulanlar 5A ve 4BA.
Doktor: En iyisi 6A. En iyisi A. Tabii ki en iyisi 6A. Tap kuvveti ama diğerleri de iyi. Güzel.

Soru: “Embryo Glue nedir?”
Doktor: Şöyle, Embriyo Glu yani aslında embriyo yapıştırıcısı olarak dinliyor ama gerçekten bir yapıştırıcı değil tabii ki. Keşke öyle bir şey olsa. Keşke yapıştırabilsek gerçekten o embriyoları oraya. Ama özellikle hani rahimle eee, embriyo bir yani embriyo rahime tutunurken birtım basamakları var. eee özellikle bu embriyogludaki kültür medyumunun içerisinde bir medium içerisinde bir sıvının içerisinde veriyoruz. O sıvın içerisinde de iyiyorik asitten zengin. Dolayısıyla özellikle ilk böyle yaklaşma aşamasında, embriyonun rahmeye yaklaşma aşamasında da gerçekten bundan zengin bir sıvı oluyor. Eee, rahim içerisinde ve onların birbirine eee, yaklaşması ve tutunma aşamasında. Embriyo glu da bu medium içerisinde embriyoyu oraya bırakmamız demek, rahim içine bırakmamız demek. Ama şöyle bir şey değil. Hani tüp bebek tedavisini her hastaya yapalım. Standartta bunu uygulayalım. Bu kesinlikle bizim gebelik başarımızı artttırıyor. Böyle bir bilgi yok. Ama bir destek tedavi özellikle hani tekrarlayan başarısız denemeleri olanlarda, embriyo kalitesi bir miktar düşük olan hastalarda, ileri yaş hastalarında faydası olduğunu gösteren çalışmalar var. Onlarda kullanılabilir. Hasta için ek bir maliyeti var tabii ki. O yüzden her hastaya standartta bunları önermiyoruz ama kullanılmasının zaten bir zararı yok. Hasta da istiyorsa tabii ki kullanılabilir.

Soru: Tüp bebekle gebelik oldu; 19 haftalık. Rahim ağzı 9 mm; dikiş atılmıyor denildi — öneriniz?
Doktor: Atılır dikiş. 9 milim. Evet. Su yani su keseniniz dışarıda değilse dikiş atılabilir. … Atılabilir. Evet … Halledilmeyecek bir şey değil. Korkma sakın yani. Bunlar atılmazsa yalnız zaten eee kaybedilir bebeği. Bir iyi değerlendirilmesi lazım.

Soru: Tüp bebek sonucu negatif; rezervim az. Tekrar ne zaman başlamalıyım?
Doktor: Ne zaman hazır hissediyorsanız o zaman başlayabilirsiniz. Özel olarak beklemeniz gerekmez. Yumurta sayınıza göre de karar verebilirsiniz. Eee, yani hemen de başlayabilirsiniz. Bir ik ay sonra da başlayabilirsiniz. Hani bir ik ayda da menopoza girmezsiniz. Sakın korkmayın, endişelenmeyin. Ne zaman hazır hissediyorsanız o zaman başlayabilirsiniz.

Soru: Transferden 6 gün sonra progesteron/progestan değerlerim: transfer günü 5.98? (metinde: 598), ilaçlarla 30’a çıktı. Normal mi?
Doktor: Evet. İlaçların etkisiyle tabii yükselmiş zaten. Vermek lazımdı. Yine de kullanması gerekirdi. Aynı şekilde devam etsin.

Soru: AMH 0.2; tek folikül büyüyor.
Doktor: … Yani 02 amh’sı. Muhtemelen zaten bir ya da iki yumurtası var. Dolayısıyla bir tanesi seçilip büyüyor. Hani bir tedavisiyle ilgili aslında bir eee anormallik yok yani. … Bazen çok küçük bizim preantral dediğimiz yani daha tam bizim o ilaçları yanıt verecek eee yumurtalar değil. Genelde de daha küçük kalıyorlar zaten. Yumurta toplama aşamasında bile çok küçük kalmış oluyorlar. E muhtemelen … yaşadığı aslında o. Evet. Ama şansı var tabii ki. Yani niye olmasın? Amh 02 yumurta olduğu sürece her zaman şans var.

Soru: Dört kez tüp bebek; “embriyolar tam oluşmuyor, kromozom sayısı düşmüş.” Kaç olmalı?
Doktor: … Normalde insanlar 46 kromozomlu. Bunun 23’ü anneden, 23’ü babadan geliyor. Eee, embriyo oluşmaması da tabii ki birçok sebep olabiliyor. Eğer iyi bir laboratuvarda tedavi oldular ve iyi bir yumurta sayısına rağmen embriyo 5 güne ulaşmadıysa tabii ki bazen çok ciddi problemler olabiliyor. Ama bu kadından mıdır, erkekten midir bunu ortaya koymak kolay değil. Çünkü biz yumurtayı ve spermi kabaca görüyoruz ama içerisindeki DNA’yı bilemeyiz. DNA’sını nasıl olduğunu da bilemeyiz. Yani doğru kromozomu mu verdi? Bu erkekten mi eksik geldi? Fazla geldi. Kadından mı eksik geldi fazla geldi? Bunu bilemeyiz. Ancak biz embriyoya genetik test yapabiliyoruz. … Bir de anne baba adayının kromozom analizine bakabiliriz. Ama 5 güne niye gitmediği ile ilgili hani birçok parametreye bakmak lazım. Laboratuvar şartlarınız iyiyse o zaman anne ve baba adayına ait faktörler olabilir. Yumurta kalitesi kötü olabilir. Spermle ilgili problemler olabilir. Yani birçok şey olabilir. Eee onları tabii ki gözden geçirmek lazım. … hani tam soruyu anladım ve cevap verebildim mi bilemiyorum yani. Tam bence.

Soru: Doğal döngüde yumurta büyüdü; endometrium 12 mm. Çatlatma iğnesi bugün, 1 haftaya transfer dendi. E2 1360, P4 0.810, LH 17 — normal mi?
Doktor: Tamam. Östrojeni yüksek çıkmış ama ya iğne herhalde verdi ya da eee klomifen gibi bir şey vermiş olabilir yumurtasını büyütmek için. biraz yüksek çünkü sanki iki yumurtaya aitmiş gibi ama uygun yani. Eee, bugün çatlatma meyvesini yapıp bir hafta sonra transfer olabilir. Evet, çok güzel.

Soru: Sezaryenle doğum yaptım; 1 yaşında çocuğum var, kardeş istiyoruz — ne zaman gelmeliyiz?
Doktor: Ne zaman istiyorsan gel … Buyur gel. … Çok tebrikler. … Bazen çok aceledenler oluyor. Ben diyorum bir 1 bir yaşına bulsun çocuk. 1 yaşına bir gelsin şöyle. O da kendi tekniğinin şeyini tadını çıkarsın. … Kardeş yakın yaş olması çok güzel aslında.

Soru: 44 yaşındayım. Transfer aşamasında kendiliğinden hamile kaldım; 16 haftalık. Merkezde 6 embriyom var. Doğumdan ne kadar sonra tekrar tedaviye başlayabilirim?
Doktor: … Acele etmeyelim. Hele bir doğurun sağlıkla kucağınıza alın. Sonrasında planlarsınız. Yani bir 6 aylık olsun en azından bebişiniz yani. … Yani umutsuz olmayın siz de.

Soru: Tüp bebekle hamile kaldım; 5. aya geldim. Birden kese ağzı uca geldi, 3 cm açık; düşük oldu. Rahim ağzı yetmezliği — bir dahakine nasıl önlem?
Doktor: Bir dahakine şöyle bir dahaki şeyden önce yani bir transfer yapılsın. Transfer yapıldıktan sonra ilk trimester geçecek. Yani 12. haftayı atlattıktan sonra 14. hafta gibi direkt serlaj atılabilir. Yani direkt ve ağzı dikişe atılmalı. Takip de değil. Direkt ve rehim ağzına dikiş atılmalı. Yani o ilk 12 hafta geçsin gebelikli. Yani transfer olsun 12 hafta geçsin. Eee 14 hafta gibi, 13 hafta gibi Rahim ağzına dikiş atmak gerekir.
(Ek açıklama): … uyutularak yapılıyor zaten. Rahim ağzını şöyle çepe çevre dikiş atıyorsunuz ve hani o kısalmasını, açılmasını engellemiş oluyorsunuz. … Ama siz daha rayım ağzı açılmadan eğer dikiş atarsanız o zaman riski daha düşük bir yöntem. … 12 haftaya kadar da … progesteron … fitil şeklinde mutlaka kullanmaya devam etsin.

Soru: ROS tekniğiyle deneme: 36 yumurta toplandı, 30’u kullanıldı, hiçbiri 5. güne gelemedi. Umut etmeli miyiz?
Doktor: O kadar yumurtayla olmamış yani. Umut bence etmesinler. Rusi tekniği evet deneysel deneniyor ama düşünün ki 36 yumurtadan bir tane bile 5 güne gitmemiş. Gerçekten burada aktif bir sperm DNA’sını aktarsa en azından bunlar bölünür. Bir 5 güne ulaşırdı. Evet. Yani spermin de o sperm aşamasına gelmesi çok önemli. … Asıl problem o zaten … yani 30 yumurta daha ne olabilir yani? … Zaten eee çok iyi bir yumurta sayısıyla denenmiş.

Soru: Üç tüp bebek: ikisi pozitif; biri kese göründü, kalp atışı duyulmadı. Embriyolar 5A, 5BA, 4AA. Başarı şansı/tedavi?
Doktor: … Tabii ki. Tabii ki. Aa başarılı. … Zaten tedavinizde tabii ha kalp atışının duyulup duyulmayacağını bilememişlerdir. … Ama şimdi üç kez tekrarladığı için belki bundan sonrasında genetikli tüp bebek tedavisi yapılabilir. … Bu düşüklerinde hiç genetik analiz yapılmış mı eee embriyolarına? … Çünkü bir anormallik varsa o zaman genetik tanılı tüp bebeği daha ön planda düşünebiliriz. … Ama bu iki ya da üç kez tekrarladığı zaman mutlaka … düşüklere sebep olabilecek bir problem var mı diye sorgulayabiliriz. … Translokasyon … rahimde bir problem … pıhtılaşma problemleri … Bunlar açısından bakılabilir. … Önce belki bu testlerin yapılıp … ya da tekrar bir tedavi planlayıp … o zaman genetik tanılı tüp bebeği de ön planda düşünebilirsiniz.

Soru: AMH 0.3 → 0.345; kendiliğinden artar mı? Beklemeyip tüp bebeğe mi geçmeliyim? (35 yaş)
Doktor: Yok. Kendiniz deneyin. İlk önce kendiniz deneyebilirsiniz. Adetleriniz düzenliyse kendiliğinden gebelik olabilir. Amh’nız düşük olması gebe kalamayacağınız anlamına gelmez. Amh’ların birinde yanlışlık var tabii ki. Kendi kendine yükselmez amh değeri. Eee yani ikisinden birinde bir yanlışlık var. Tabii ki bir fikir alabilirsiniz. Bir tüp bebek merkezinden bir yumurta sayınıza baktırabilirsiniz. Ama korunuyorsanız ve hiç denemediyseniz ben öncelikle kendi denemenizi öneririm. 3 ay bir deneyin. Olmazsa o zaman tabii ki hem değerlendirme açısından hani bir merkezle görüşebilirsiniz ama AMH değeriniz düşük diye hemen tüpveek yapmanız da gerekmez.

Soru: Hashimoto hastalığı yumurta kalitesini etkiler mi?
Doktor: Yani Aşimato çok sık gördüğümüz eee tiroit hastalıklarından biri. Aslında çok yaygın. Türkiye’de de çok yaygın ama Aşimaton’un hani kendisi direkt yumurta kalitesini etkiler demek zor. Ama tabii ki tiroid hormonları çok önemli. Biz onların belli bir seviyede olmasını istiyoruz. Gebelik planlarken özellikle. Eee dolayısıyla hani eee özellikle egebelik planlanan dönemde yakın takipte olmak, gerekirse endokrinologla eee dozları planlamak bizim için kıymetli. Ama direkt yumurta kalitenize, eee, etki eder eee diyemiyoruz.

Soru: Tüp bebek yaptık fakat döllenme olmadı. Ne yapmalıyız?
Doktor: Tabii döllenme niye olmadığına bakmak lazım. Yani yumurta sayısı iyiyken döllenme olmadıysa bu ya yumurta kaynaklıdır ya sperm kaynaklıdır. Eee, bir erkek faktörü var mı? Sperm sayısı nasıl? Hareketliliği nasıl? eee, yumurta kalitesi nasıl? Bunların hepsi çok önemli ama döllenmeme problemi de çok ciddi bir problem. Eee, hani, eee, bunu aşmak da bazen çok kolay olmuyor. Y bir az detaylı bir bilgi bize yollarsa yine bir değerlendirelim. Yani anne adayı kaç yaşında, kaç yumurta toplanmış, nerede denemiş, eee, hani spermle ilgili bir faktör var mı? sperm morfolojisi vesaire sayısı hareketli diye. Eee, yani sebep, sebepler çok hani onları iyi değerlendirmek lazım.

Soru: Adetim sürekli düzensiz; iltihabım var — gebeliğe engel mi? AMH 3.58.
Doktor: … şöyle eee adet düzensizliği sürekli bir kanama problemi varsa bunu mutlaka değerlendirmek lazım. Tabii ki yumurta sayısı iyi görünüyor ama rahim de iyi olacak ki değil mi? Embriyo oraya tutunabilsin. Dolayısıyla adet düzensizliğinden kastımız aralıklı adet olmaksa bu planlanabilir ama sürekli kanaman var dedi değil mi? E adetim düzensiz diyor. Sürekli iltihabım var. Engel şöyle eee şimdi eğer adeti düzensizse tabii ki yumurtlaması olmuyor demektir. E yumurtlama olmadan tabii ki nasıl gebelik oluşacak? Bir mutlaka bir infertilite kısırlık uzmanı tarafından değerlendirilsin. İltihap tabii ki yoğun bir ciddi bir iltihabı varsa tabii ki oradaki eee flora etkilenebilir, rahim etkilenebilir. O iltihabının da tedavi edilmesi lazım. … Bunların hepsi gebeliğin oluşmasına engel olabilir.

Soru: PKOS (pikos) — “yumurta tembelliği” diyetisyenle çalışırsam iyileşir mi?
Doktor: E tabii diyetinize dikkat ederseniz kilo verirseniz eğer kiloluysanız kilo verirseniz yaşam tarz değişiklikleri yaparsanız tabii ki yani yumurtlamanız olursa gebelik olabilir. Sonuçta eğer tek problem polikistik over sendromuysa oradaki temel sorun yumurtlama sorunu. Eğer sizin yumurtlamalarınız düzgün olmaya başlarsa, bu diyet dersiniz, egzersiz, kilo verme, ne derseniz eee sonuçta gebelik oluşabilir tabii ki.

Soru: AMH 0.1; yüksek doz iğneye rağmen yumurta gelişimi olmadı, tedavi sonlandırıldı (29 yaş). Ne yapmalıyım?
Doktor: … E genç bir hasta bu ay tedavisi sonlanmış olabilir ama bir sonraki ay yumurtası olabilir. Kendiliğinden bile sonuçta gebeliği olabilir. Eee pes etmesin. İkinci bir çocuğu istiyorsa da takibine devam etsin. Yayının başında söylediğimiz gibi yani burada ne kadar yüksek doz verirseniz verin eğer yumurta yoksa yumurta büyütemezsiniz ve bir yerde tedaviyi durdurmak zorunda kalırsınız. Bu gibi yumurtası çok azalmış hastalarda çok da yüksek doz ilaç kullanmaya gerek yok. biraz doğalında takip edip ondan sonra desteklemek daha uygun olabilir.

Soru: Hashimoto embriyo için “yabancı madde” algısı/immün etki yapar mı? Aşıyla ilgili merak…
Doktor: … Aşamato çok Evet. çok sık da görülüyor biliyorsunuz. Yani ilaç kullanmayan yok. öksevatüron kullanmayan yok ama bir sürü sonuçta insan gebe ve doğurmuş. Eee tabii ki önemli bir şey. Endokrin sistemimiz önemli. Eee çekmemiştik de onunla ilgili bir gerçekten hani tüp bebeği ne kadar etkiler, tüp bebeği etkisi nedir diye bir video çekeyim. Çok teşekkür ediyorum. Çok sağ rica ederim. Ben de teşekkür ederim. Güzel bir yayın oldu. Yine zaman çok hızlı geçti. Cevaplayamadıklarımız varsa e görüş yaparlarsa biz de onun üzerinden cevap vermeye çalışırız.

Vermiş olduğu değerli bilgiler için Prof.Dr.Nadiye Köroğlu’na teşekkür ederiz.

*******

Bizi instagram ve Facebook tan da takip edebilirsiniz.