Prof. Dr. Nadiye Köroğlu ile Zoom Toplantısı Özeti

İnfertilite Tedavisinde Kişiye Özel Yaklaşım:

ÇİDER tarafından düzenlenen çevrim içi ücretsiz ön görüşme toplantısında Prof. Dr. Nadiye Köroğlu, katılımcıların önceki tedavi öykülerini, mevcut tetkiklerini ve gebelik süreçlerini değerlendirdi. Görüşmede tekrarlayan gebelik kayıpları, hidrosalpinks, adenomyozis, varikosel, sperm hareket bozuklukları, rahim içi değerlendirme yöntemleri ve tüp bebek tedavisinin psikolojik etkileri ele alındı.

Toplantının temel mesajı, infertilite tedavisinde tek bir yaklaşımın her çift için uygun olmadığıydı. Yaş, yumurtalık rezervi, sperm değerleri, rahim ve tüplere ait bulgular, önceki gebelikler ve başarısız tedaviler birlikte değerlendirilerek kişiye özel bir tedavi planı oluşturulması gerektiği vurgulandı.

Hidrosalpinks ve Adenomyoziste Tedavi Sıralaması

Şiddetli ağrı, hidrosalpinks, adenomyozis ve tekrarlayan gebelik kayıpları bulunan bir olguda tedavinin aşamalı olarak planlanması gerektiği belirtildi. Öncelikle yumurta toplama işlemiyle embriyoların oluşturulması ve dondurulması; ardından hidrosalpinks ve adenomyozise yönelik cerrahi değerlendirmenin yapılması önerildi.

Bu yaklaşımda amaç, cerrahi işlem öncesinde mevcut yumurtalık rezervini koruyarak embriyo elde etmektir. Cerrahi ve iyileşme süreci, embriyo transferinden önceki bekleme döneminde tamamlanabilir. Böylece hem zaman kaybının azaltılması hem de transfer öncesinde rahim ortamının daha uygun hâle getirilmesi hedeflenir.

Tedaviye adetin ikinci gününde başlanabileceği, ilk günlerde gerekli takiplerin hastanın bulunduğu şehirde yapılabileceği ve sonuçların tedaviyi yürüten hekimle paylaşılabileceği ifade edildi. Ancak nihai planın hormon değerleri ve ultrason bulgularına göre belirlenmesi gerektiğinin altı çizildi.

Hormon Testleri ve Yumurtalık Rezervinin Değerlendirilmesi

Tüp bebek tedavisine başlamadan önce adet döneminde östradiol, FSH ve gerekli görülen diğer hormon testlerinin yapılması önerildi. Test sonuçlarının uygun olmaması durumunda tedavinin bir sonraki aya ertelenebileceği belirtildi.

Yumurtalık rezervinin değerlendirilmesinde yalnızca tek bir hormon sonucuna göre karar verilmemelidir. Hormon değerleri; hastanın yaşı, ultrasonla görülen antral folikül sayısı, adet düzeni ve önceki tedavilere verdiği yanıtla birlikte ele alınmalıdır.

İlaç maliyetlerinin azaltılması ve tedavi sürecinde sosyal güvence olanaklarından yararlanılması amacıyla, şartları uygun olan hastaların SGK tüp bebek raporu seçeneklerini araştırabileceği ifade edildi.

Varikosel ve Sperm Hareket Bozukluklarında Yaklaşım

Toplantının önemli başlıklarından biri, varikosel ile birlikte görülen düşük sperm hareketliliğiydi. Sperm sayısının tamamen yetersiz olmadığı ancak ileri hareketliliğin düşük olduğu bir tabloda, varikosel ameliyatının yararları ve olası risklerinin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Varikosel ameliyatının her hastada sperm değerlerinde belirgin bir iyileşme sağlamayabileceği ve sonucun önceden kesin olarak tahmin edilemeyeceği ifade edildi. Bu nedenle karar verilirken kadının yaşı, yumurtalık rezervi, infertilite süresi, sperm sayısı ve hareketliliği birlikte değerlendirilmelidir.

Zaman açısından önemli bir kayıp beklenmiyorsa belirli bir süre doğal gebelik denenebilir. Ancak gebelik elde edilememesi veya mevcut bulguların beklemeye uygun olmaması durumunda doğrudan tüp bebek tedavisi gündeme gelebilir. Bazı çiftlerde varikosel ameliyatını beklemek yerine tüp bebek tedavisine yönelmenin daha uygun olabileceği belirtildi.

Düşük Sperm Sayısında Tüp Bebek Seçeneği

Sperm sayısının ve hareketliliğinin düşük olması, tüp bebek tedavisinin uygulanamayacağı anlamına gelmez. Uygun yumurta ve sperm hücrelerinin elde edilebildiği durumlarda mikroenjeksiyon yöntemiyle gebelik şansı değerlendirilebilir.

Daha önce doğal yolla gebelik oluşmuş olması da çiftin değerlendirilmesinde olumlu bir veri olarak kabul edilebilir. Bununla birlikte geçmişte gebelik elde edilmiş olması, mevcut sperm ve yumurta durumunun değerlendirilmesine gerek olmadığı anlamına gelmez.

Özellikle kadının yaşı ilerliyorsa ameliyat, bekleme veya doğrudan tüp bebek seçenekleri arasında karar verirken zaman faktörü dikkate alınmalıdır. Yaş tek başına karar ölçütü değildir; ancak yumurta sayısı ve kromozomal olarak sağlıklı embriyo elde etme ihtimali yaşla birlikte değişebileceğinden tedavi gereksiz yere ertelenmemelidir.

Vitaminler Sperm Değerlerini Düzeltebilir mi?

Antioksidan desteklerin oksidatif stresin azaltılmasına katkı sağlayabileceği, ancak vitaminlerin tek başına var olmayan spermi oluşturamayacağı veya ileri derecedeki sperm problemlerini tamamen ortadan kaldıramayacağı belirtildi.

Vitamin ve antioksidanlar mucizevi bir tedavi olarak görülmemeli, gerekli durumlarda ana tedaviyi destekleyen uygulamalar olarak değerlendirilmelidir. Kullanılacak desteklerin içeriği, dozu ve süresi mutlaka hekim tarafından belirlenmelidir.

HSG ve Histeroskopi Her Hastaya Gerekli mi?

Rahim filmi ve histeroskopinin tüp bebek tedavisine başlayacak her hastaya rutin olarak uygulanması gerekmediği vurgulandı. Ultrason bulguları, önceki gebelikler, rahim ameliyatları, tekrarlayan düşükler ve başarısız embriyo transferleri değerlendirilerek bu işlemlere ihtiyaç olup olmadığına karar verilmelidir.

Tüpler ve rahimle ilgili ek bir risk faktörü bulunmuyorsa yeniden rahim filmi çekilmesi gerekmeyebilir. Benzer şekilde histeroskopi de ilk aşamada zorunlu bir işlem değildir. Ancak rahim içinde polip, miyom, yapışıklık, perde veya şekil bozukluğu şüphesi bulunuyorsa histeroskopi tanı ve tedavi amacıyla uygulanabilir.

Histeroskopinin rahim içinin ince bir kamera sistemiyle değerlendirilmesini sağlayan, çoğunlukla günübirlik uygulanabilen bir işlem olduğu belirtildi.

Beta-hCG Değişimleri ve Kalp Atışının Görülememesi

Embriyo transferinden sonra beta-hCG değerlerinde beklenmeyen değişiklikler yaşanması ve ultrasonda kalp atışının görülememesi durumunda, tek bir kan sonucu veya tek bir ultrason değerlendirmesiyle kesin karar verilmemesi gerektiği ifade edildi.

Gebeliğin haftası, beta-hCG değerlerinin değişim şekli, gebelik kesesinin görünümü ve seri ultrason kontrolleri birlikte değerlendirilmelidir. Kalp atışının görülüp görülmediğini ve gebeliğin gelişimini doğrulamak amacıyla planlanan kontrol muayenelerinin aksatılmaması gerekir.

Mevcut gebelik süreci tamamlandıktan sonra yeni bir embriyo transferi planlanacaksa, önceki rahim işlemleri ve gebelik kayıpları dikkate alınarak rahim içinin histeroskopiyle değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Gebelik ilaçlarının bırakılması, düşük yönetimi veya kürtajla ilgili kararlar yalnızca hastayı muayene eden kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından verilmelidir. Hastaların kendi kendilerine ilaç başlamaması veya bırakmaması özellikle önemlidir.

Tedavide Psikolojik Desteğin Önemi

İnfertilite tedavisi yalnızca fiziksel işlemlerden oluşmamaktadır. Bekleme dönemleri, belirsizlik, gebelik kayıpları ve tekrarlayan başarısızlıklar çiftlerde yoğun kaygı, üzüntü ve tükenmişlik oluşturabilir.

Toplantıda, tedavi sürecindeki kişilerin psikolojik destek çalışmalarından ve benzer deneyimleri yaşayan kişilerle oluşturulan destek gruplarından yararlanabileceği belirtildi. Psikolojik destek, tıbbi tedavinin yerine geçmez; ancak hastanın süreci daha sağlıklı yönetmesine ve tedaviye uyumunun güçlenmesine katkı sağlayabilir.

Sonuç

Prof. Dr. Nadiye Köroğlu’nun değerlendirmelerinde, infertilite tedavisinin yalnızca tek bir test sonucuna veya tek bir soruna göre planlanamayacağı vurgulandı. Kadının yaşı ve yumurtalık rezervi; sperm bulguları, rahim ve tüplerin durumu, önceki tedaviler ve gebelik öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.

Varikosel ameliyatı, doğrudan tüp bebek tedavisi, embriyo dondurma, cerrahi işlem ve rahim içi inceleme gibi seçeneklerin sıralaması her çift için farklı olabilir. Doğru yaklaşım, bütün bulguların birlikte incelendiği kişiye özel bir tedavi planının hazırlanmasıdır.

Bu metin, ÇİDER tarafından düzenlenen çevrim içi toplantıda paylaşılan bilgilerin akademik bir dille düzenlenmiş özetidir. Tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez; kişisel tıbbi kararlar hastayı değerlendiren hekim tarafından verilmelidir.
*******